De wetgever hekelt steeds opnieuw de vermeende starheid van het omgevingsrecht. Het omgevingsrecht zou slechts in beperkte mate kunnen inspelen op de dynamiek van de maatschappij en de initiatieven vanuit de samenleving. Herziening van het omgevingsrecht moet de uitkomst bieden: de nieuwe Omgevingswet moet meer flexibiliteit bieden, zonder dat te veel aan rechtszekerheid wordt ingeboet.

De spanning tussen rechtszekerheid en globaliteit en flexibiliteit is een eindeloos én tijdloos onderwerp in het omgevingsrecht. Met de Omgevingswet zucht de wetgever wederom naar globaliteit en flexibiliteit en een omgevingsrecht dat meer toelaat. Inmiddels is de Omgevingswet ruim twee jaar in werking. De vraag rijst of met deze nieuwe wet de mogelijkheden voor globaliteit en flexibiliteit daadwerkelijk zijn vergroot of dat er slechts sprake is van oude wijn in nieuwe zakken. De praktijk laat verder zien dat de BOPA populair is, ook als alternatief voor de wijziging van het omgevingsplan. Een veelgestelde vraag is in hoeverre de BOPA de omgevingsplanwijziging kan vervangen en of dat is wat de wetgever voor ogen had.

Het preadvies 2026 en de jaarvergadering van dit jaar gaan over globaliteit en flexibiliteit en rechtszekerheid onder de Omgevingswet. De onderwerpen die aan bod komen zijn:

• De zin en onzin van uitnodigingsplanologie (Lilian van Karnenbeek)
• Verkenning van mogelijkheden van globale/flexibele omgevingsplannen in het licht van het rechtszekerheidsvereiste? (Harald Wiersema)
• De BOPA als alternatief voor de omgevingsplanwijziging (Merel Copier)